เทคโนโลยีดิจิตอลและการผลิตรายการทีวีในยุคดิจิตอล

สำหรับการเปลี่ยนผ่านเข้าสู่ยุคทีวีดิจิตอลจะก่อให้เกิดแนวโน้มและโอกาสทางธุรกิจ คือ ผู้ผลิตรายการโทรทัศน์มีช่องทางผลิตรายการป้อนสู่ช่องฟรีทีวีมากขึ้น การแข่งขันด้านคุณภาพของเนื้อหารายการโทรทัศน์ และนำเสนอความแตกต่างและแปลกใหม่ เพื่อดึงดูดสายตาผู้ชม ธุรกิจที่เกี่ยวเนื่องกับการผลิตรายการโทรทัศน์ เช่น ให้เช่าอุปกรณ์การถ่ายทำ ให้เช่าสตูดิโอ ให้เช่าชุดนักแสดง งานเทคนิคพิเศษ และงานตัดต่อ จะได้รับอานิสงส์ในการรับจ้างช่วงต่อ ส่วนความท้าทายในตลาดผลิตรายการโทรทัศน์ที่ยังต้องเผชิญ ได้แก่ การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมผู้ชมที่เข้าสู่รูปแบบการชมโทรทัศน์พร้อมกับการใช้สมาร์ทโฟนและแท็บเล็ท ต้นทุนในการผลิตรายการโทรทัศน์ที่อยู่ในระดับสูง การสรรหาและผลิตรายการโทรทัศน์เพื่อให้เพียงพอสำหรับการถ่ายทอดไปยังผู้ชม ภาวะขาดแคลนบุคลากรที่มีประสบการณ์ในธุรกิจผลิตรายการโทรทัศน์

ในแง่ของผู้ชมอย่างเราๆ สิ่งที่ควรรู้ ก็คือการเตรียมพร้อมในการก้าวเข้าสู่ยุคของดิจิทัลทีวี ที่จะเริ่มต้นในปี 2558 นี้ เพราะเมื่อถึงเวลานั้น ทีวีอนาล็อกที่เราดูกัน รวมไปถึงทีวีดาวเทียมจะต้องถูกปรับเปลี่ยน โดยจะมีทางเลือกในการรับชมมากขึ้น หน้าที่ของผู้ชมก็อาจจะต้องหาอุปกรณ์รับสัญญาณมาติดตั้งเพิ่มเติม

การเปลี่ยนไปสู่ระบบทีวีดิจิตอล ทำให้สามารถรับชมโทรทัศน์ด้วยคุณภาพสัญญาณที่ดีขึ้น ในระดับมาตรฐานความคมชัดสูง โดยปราศจากสัญญาณรบกวน อีกทั้งยังเป็นการเพิ่มทางเลือกให้ประชาชน เนื่องจากมีจำนวนช่องรายการที่เพิ่มขึ้น รวมถึงช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจและการลงทุนของประเทศ นำมาซึ่งการเป็นที่ยอมรับของต่างชาติและดึงดูดความสนใจในการลงทุนจากต่างประเทศ ทั้งนี้ในระบบดิจิตอลทีวีมีบริการสัญญาณทั้งหมด 48 ช่อง ได้แก่ ช่องบริการสาธารณะ จำนวน 12 ช่อง ช่องบริการชุมชน จำนวน 12 ช่อง และช่องบริการธุรกิจในหมวดรายการเด็กและเยาวชน 5 ช่อง หมวดข่าวสารและสาระ 5 ช่อง หมวดช่องทั่วไป 10 ข่อง หมวดรายการที่มีคุณภาพความคมชัดสูง 4 ช่อง ซึ่งจะเริ่มเปิดให้บริการตามส่วนพื้นที่ โดยในวันที่ 1 เมษายน จะให้บริการในพื้นที่จังหวัดกรุงเทพมหานคร นครราชสีมา เชียงใหม่ และสงขลาเป็นพื้นที่แรก จากนั้นเดือนพฤษภาคม 2557 จะขยายการออกอากาศเพิ่มอีก 3 จังหวัดในจังหวัดอุบลราชธานี สุราษฎร์ธานี และระยอง

จากกระแสการเปลี่ยนแปลงครั้งยิ่งใหญ่นี้เอง ทำให้ประเทศไทยตื่นตัวกับการเปลี่ยนแปลงอย่างโดยเฉพาะด้านธุรกิจการสื่อสารมวลชนที่ต้องมีการปรับแผนนำเสนอเนื้อหาในสื่อของตน เพิ่มความน่าสนใจเพื่อสู้กับคู่แข่งทั้งหน้าเก่าและหน้าใหม่ ผู้ประกอบธุรกิจต่างก็พยายามเข้ามาเปิดพื้นที่ในช่องทางใหม่นี้ด้วยกันทั้งนั้น

ตลาดธุรกิจผลิตรายการโทรทัศน์ในปัจจุบัน

สำหรับภาพรวมตลาดธุรกิจผลิตรายการโทรทัศน์ในปัจจุบัน กลุ่มผู้ประกอบการรายใหม่ที่มีความเชี่ยวชาญด้านการผลิตรายการโทรทัศน์ที่แตกต่างกัน จะเข้ามาในตลาดมากขึ้น เนื่องจากการเติบโตที่ก้าวกระโดดของเคเบิ้ลทีวีและทีวีดาวเทียมในช่วงเวลาที่ผ่านมา ทั้งจำนวนช่องที่มีมากกว่า 200 ช่อง และอัตราการเข้าถึงผู้ชมกว่า 14 ล้านครัวเรือน ประกอบกับกระแสความนิยมรับชมรายการโทรทัศน์ต่างประเทศชะลอตัวลง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ละครซีรี่ย์ต่างประเทศ ทำให้ช่องรายการต่างๆได้นำเนื้อหารายการโทรทัศน์ที่ผลิตในไทยมาออกอากาศ นับเป็นโอกาสสำหรับผู้ผลิตรายการโทรทัศน์ไทยรายใหม่ที่จะสามารถเข้ามาผลิตรายการโทรทัศน์ โดยเฉพาะละครไทย และรายการวาไรตี้ เพื่อป้อนเข้าสู่ช่องรายการได้มากขึ้น

ทั้งนี้ จากการที่ผู้ผลิตรายการโทรทัศน์ต่างๆ มีความเชี่ยวชาญในการผลิตประเภทรายการที่แตกต่างกัน โดยบางรายมีความเชี่ยวชาญในการผลิตละคร บางรายมีความเชี่ยวชาญในการผลิตรายการวาไรตี้หรือรายการข่าว เป็นต้น จึงทำให้มีกลุ่มผู้ชมเป้าหมายเฉพาะกลุ่มที่แตกต่างกัน และจากการที่ผู้ผลิตรายการโทรทัศน์มีความเชี่ยวชาญในการผลิตรายการที่แตกต่างกันเข้ามาในตลาดมากขึ้น ย่อมส่งผลให้เนื้อหารายการโทรทัศน์ในประเทศไทยมีความหลากหลาย ทั้งในด้านความคิดสร้างสรรค์ผลงาน และรูปแบบการนำเสนอ อย่างไรก็ตาม พบว่า รายการโทรทัศน์ประเภทละคร ยังคงเป็นที่นิยมในการรับชมจากผู้ชมสูงสุดในช่วงเวลาหลัก หรือ Prime Time ทำให้ผู้ประกอบการช่องรายการโทรทัศน์ ไม่ว่าจะอยู่ในแพลตฟอร์มใดก็ตาม ต่างสรรหาละครเนื้อหาดีและมีคุณภาพมาออกอากาศในช่วงเวลาดังกล่าว เพื่อแย่งชิงสายตาผู้ชมโทรทัศน์ให้มากที่สุด ส่งผลให้ผู้ประกอบการช่องรายการโทรทัศน์ที่ไม่มีความเชี่ยวชาญในการผลิตละครต้องทำการจัดหาโดยจ้างผู้ผลิตละครอื่นที่มีความพร้อมและความเชี่ยวชาญเพื่อผลิตและป้อนละครเข้าสู่ช่องรายการของตนเอง นอกจากนี้ เนื้อหารายการโทรทัศน์ที่ถูกซื้อลิขสิทธิ์มาจากต่างประเทศ ไม่ว่าจะเป็นละครซีรี่ย์ รายการวาไรตี้ประเภทเกมโชว์ และเรียลลิตี้โชว์ มักจะทำถูกปรับเนื้อหาหรือรูปแบบในการนำเสนอให้เข้ากับรสนิยมและกระแสความนิยมของคนไทย